مهندسی بافت پوست با استفاده از سلولهای بنیادی

در دهه گذشته، مهندسی بافت پوست با استفاده از سلولهای بنیادی به عنوان یک راه حل انقالبی برای غلبه بر این محدودیتها
ظهور کرده است. هدف این فناوری، ایجاد جایگزینهای پوستی زنده و هوشمندی است که بتوانند عملکرد کامل پوست را بازسازی
کنند، خطر رد پیوند را نداشته باشند و ظاهر طبیعی تری به جا بگذارند.در ماههای اخیر، پیشرفتهای قابل توجهی در این زمینه
رخ داده است که نویدبخش ورود این فناوریها به عرصه درمان گسترده بیماران است.
تالش برای ساخت پوست به صورت مصنوعی به چند دهه قبل بازمیگردد. اولین نسل از این جایگزینها، عمدتا ً از موادی مانند
کالژن یا پلیمرهای ساده ساخته میشدند که فاقد سلول بودند و عمدتا ً به عنوان پانسمان عمل میکردند. با پیشرفت دانش
سلولهای بنیادی، دانشمندان توانستند سلولهای زنده بیمار را در آزمایشگاه کشت داده و ورقههای پوستی دو الیه (حاوی الیه
رویی اپیدرم و الیه زیرین درم) تولید کنند. یکی از قدیمیترین روشها، استفاده از ورقههای کشت کرایستوسیت بود که در آن الیه
اپیدرم بازسازی میشد، اما الیه درم که مسئول استحکام و انعطافپذیری پوست است، در آن وجود نداشت و نتیجه آن پوستی
شکننده و مستعد تاول بود. امروزه، پیشرفت در حوزه سلولهای بنیادی مزانشیمی، بیوپینترهای سه بعدی و فناوری اگزوزوم، نسل
جدیدی از جایگزینهای پوستی را ایجاد کرده است کهاز نظر ساختاری و عملکردی به پوست طبیعی بسیار نزدیکتر هستند.
در حوزه روشهای غیرتهاجمی و مبتنی بر نانوذرات، یک گزارش موردی قابل توجه در۱۶آوریل۲۰۲۶منتشر شد. محققان
تایوانی برای اولین بار از پماد حاوی اگزوزومهای مشتق از سلولهای بنیادی بندناف انسان برای درمان سوختگی درجه دو عمیق
استفاده کردند. در این مطالعه، یک بیمار زن۴۶ساله که دچار سوختگی در ناحیه ران شده بود، به مدت۹روز تحت درمان با این
اگزوزومها قرار گرفت. نتایج نشان داد که زخم تا روز۱۸به طور کامل بسته شد و پس از یک ماه، پوست بازسازی شده از کیفیت
عالی و حداقل اسکار برخوردار بود. اگزوزومها که در واقع وزیکولهای نانومتری ترشح شده از سلولهای بنیادی هستند، حاوی
فاکتورهای رشد و مولکولهای سیگنالینگ هستند و میتوانند فرآیند التهابی را تنظیم کرده و رشد عروق خونی جدید را تحریک
کنند، بدون اینکه خطرات ناشی از پیوند سلول زنده را داشته باشند.